Một học trò có thể là người có hành vi doạ, là nạn nhân của bắt nạt hoặc cả hai. doạ học trò là một dạng của bạo lực học đường, có thể gây ra tổn thương về mặt thể chất, tinh thần và xã hội, thậm chí là tử vong, và đã trở nên một vấn đề y tế công cộng được quan tâm trên toàn cầu cũng như ở Việt Nam.
Trên thế giới, mỗi năm có 6 triệu trai trẻ và 4 triệu trẻ gái có hệ trọng trực tiếp đến bạo lực học đường, trên 3,2 triệu học sinh là nạn nhân của doạ mỗi năm. Tại Hoa Kỳ, có khoảng 28% học trò từ 12 - 18 tuổi bị đe tại trường, trong đó 18% học sinh bị xúc phạm, thọc, 18% là nạn nhân của những tin đồn, 5% bị đe dọa và 3% học sinh bị bắt làm những điều mà họ không muốn.
Một số nước có thiên hướng giảm về tỉ lệ bị nạt và có hành vi đe người khác như Đan Mạch, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Anh và Nauy. Bên cạnh đó, một số nước như Pháp, Bỉ, Hà Lan có tỉ lệ bị doạ vẫn gia tăng ở cả hai giới. Theo báo cáo của tổ chức Plan International (PI), khảo sát trên 5 quốc gia châu Á cho thấy học trò 12 đến 17 tuổi bị ăn hiếp trong 6 tháng qua động dao trong khoảng 28% đến 75% với các hình thức ăn hiếp thể chất, bắt nạt tinh thần và lạm dụng dục tình, trong đó, tỉ lệ bị doạ ở Việt Nam là 71%.
Ảnh minh họa
Tại Việt Nam, trong thời gian gần đây học trò bị ăn hiếp như hăm dọa, đánh đập được san sẻ phổ quát trên các trang mạng từng lớp. Hành vi bắt nạt trong độ tuổi đi học liên hệ đến các vấn đề như thành tích học tập kém, hút thuốc lá và thiên hướng lạm dụng rượu tăng, khả năng kiểm soát cảm xúc kém, có nguy cơ tự tử tiềm ẩn.
Có mối can dự giữa học sinh bị bắt nạt với các nguyên tố:
- Đặc điểm cá nhân chủ nghĩa: hạnh kiểm, học lực, giới tính và khối lớp của học sinh
- Gia đình: nghề, học thức, tình trạng hôn nhân của bác mẹ, kinh tế gia đình, học sinh sống chung với ai, mức độ quan tâm của gia đình, chừng độ học sinh chứng kiến bạo hành gia đình và mức độ bị người nhà la mắng, đánh đập.
- Môi trường sống: chừng độ đánh nhau, cãi nhau tại nơi sinh sống và bạc xã hội.
- Nhà trường: mối quan hệ với cha, học sinh sống cô lập và chứng kiến bắt nạt tại dài.
Theo một nghiên cứu trên 248 học sinh trung học cơ sở tại tỉnh Phú Yên, tỉ lệ học sinh bị ăn hiếp là 37,9%. Những nhân tố liên can đến bị bắt nạt ở học sinh là học lực, hạnh kiểm, khối lớp, kinh tế gia đình, tình trạng đánh nhau/cãi nhau và xảy ra các tệ lậu tầng lớp tại khu vực sống, có chứng kiến doạ trong trường và mối quan hệ không tốt với thầy cô. Trong đó 3 nhân tố gồm học lực, kinh tế gia đình và tình trạng đánh nhau hoặc cãi nhau tại khu vực sống cần được chú trọng.
Trong nghiên cứu trên, phần đông học sinh nhận được sự quan hoài từ gia đình, trong đó 64,5% cho là rất quan tâm và 31,1% là quan hoài, có 0,8% cho rằng không được gia đình quan hoài. Trong 12 tháng qua, đa số học sinh không chứng kiến bạo lực gia đình (60,1%), nhưng có tới 51,6% học sinh trả lời đã bị người thân la mắng đánh đập, trong đó 6,8% học trò bị la mắng, đánh đập với chừng độ thẳng. Hơn 50% học sinh sống trong khu vực có xảy ra đánh nhau hoặc cãi nhau, với chừng độ đôi khi là 43,1% và liền tù tù là 8,9%. Một phần nhỏ học trò sống trong khu vực có các tồi tệ tầng lớp như cờ bạc, trộm cắp, cướp giật…
Một điều đặc biệt, những học trò từ khối lớp 7 đến khối lớp 9 trong nghiên cứu này có tỉ lệ bị đe cao hơn so với học sinh lớp 6.học trò có học lực từ khá trở xuống có tỉ lệ bị nạt cao hơn so với học sinh có học lực giỏi.học trò có hạnh kiểm từ khá trở xuống có tỉ lệ bị nạt cao hơn so với học sinh có hạnh kiểm tốt. Theo định nghĩa, ghẹo được thực hiện một cách thân thiện, vui vẻ không được xem là doạ, có thể học sinh đang trong độ tuổi có sự biến chuyển về mặt tâm lý, những học trò ở khối lớp lớn hơn dễ nhạy cảm hơn với sự chọc của bạn bè và cho rằng đó là hành vi đe đối với mình.
Những học sinh có học lực kém thường bị bạn bè thuộc làu gây khó chịu hoặc ít được chú ý gây cảm giác bị xa lánh, đó được xem là những hình thức đe. Tâm lý chung của các bậc phụ huynh là không muốn cho con em mình chơi với những trẻ sống ở môi trường sống phức tạp, có lẽ vì vậy mà những học sinh sống ở nơi thẳng băng xảy ra đánh nhau/cãi nhau thường bị bắt nạt hơn. Bên cạnh đó, với những học sinh có điều kiện kinh tế gia đình khá giả, thứ nhất, có thể cách xử sự của các em chưa hợp; thứ hai, các em thường mang những đồ vật có giá trị đến lớp, vô hình chung những điều đó đã khiến các em trở thành nạn nhân của bắt nạt trong trường học.
Mặc dù mối can hệ giữa học sinh bị đe với các nhân tố khác về đặc điểm nhà trường là chưa rõ ràng, song vẫn cần sự quan hoài nhiều hơn từ phía nhà trường.Việc học sinh nhận định rằng bố đối xử không công bằng có thể phát sinh sự ghen tị, dẫn đến những ứng xử không thích hợp giữa các học trò với nhau.Bên cạnh đó, tác động từ phương pháp giáo dục có thể có ảnh hưởng tích cực hoặc thụ động đến nhận thức của học trò, bởi thế việc chọn lựa hình thức xử phạt một cách hợp lý và khoa học là quan yếu.
CN Y tế Công cộng LÊ HUỲNH NHƯ
0 nhận xét:
Đăng nhận xét