Ðiểm mặt nguy cơ gây đột quỵ

Đột quỵ nhẹ và cơn thiếu máu cục bộ não thoáng qua: Một cơn thiếu máu cục bộ não thoáng qua (TIA) là một cơn đột quỵ có thể đảo ngược, thường được gọi là đột quỵ nhỏ. Hầu hết những người đã mắc TIA dễ bị đột quỵ tái phát, nếu các nhân tố nguy cơ tiềm ẩn không được điều trị. TIA là nguyên tố nguy cơ đột quỵ có giá trị tiên đoán nhất và là dấu hiệu cảnh báo bạn cần phải có đánh giá sớm toàn diện sức khỏe.

Lịch sử gia đình bị đột quỵ: Nếu trong gia đình có thành viên bị đột quỵ, bạn có nguy cơ gia tăng đột quỵ do thói quen lối sống hao hao hoặc nhân tố di truyền. Hãy nói với thầy thuốc, nếu bạn có tiền sử gia đình đột quỵ để được hướng dẫn các xét nghiệm y tế cấp thiết.

Bệnh đái tháo đường: Làm thương tổn lớp niêm mạc bên trong của các huyết quản khắp thân thể, bao gồm cả mạch tim và mạch não. Tình trạng này làm gia tăng bệnh huyết quản não có thể dẫn đến đột quỵ. Tiền đái tháo đường và đái tháo đường là cả hai rối loạn chuyển hóa có thể được quản lý bằng chế độ ăn uống và tập thể dục để giảm thiểu hậu quả về sức khỏe.

Tăng huyết áp: Tăng huyết áp là một căn bệnh tiến triển âm thầm của các huyết mạch khắp cơ thể, bao gồm mạch tim, mạch não và động mạch cảnh. Các huyết mạch bị bệnh có khả năng hình thành cục máu đông hoặc cục máu đông trôi đi khắp thân thể, gây tắc mạch não dẫn đến đột quỵ do thiếu máu cục bộ. Tăng áp huyết cũng có thể góp phần gây vỡ các huyết mạch có hình dạng bất thường, gây đột quỵ xuất huyết.

Cholesterol cao: cũng như tăng áp huyết và đái tháo đường, có thể làm thương tổn các động mạch của tim, động mạch cảnh và mạch não. Cholesterol có khuynh hướng điển tích và gây dính trong huyết mạch. Điều này làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông bị kẹt trong mạch máu và làm gián đoạn việc cung cấp máu cho não.

Bệnh động mạch vành: Bệnh động mạch vành (CAD) là khi các huyết quản của tim bị tổn thương hẹp tắc. CAD dẫn đến các cơn đau tim và có thể dẫn đến thiếu nguồn cung cấp máu đột ngột cho não.

Nhịp tim bất thường: Một nhịp tim bất thường, hoặc rối loạn nhịp tim, có thể góp phần hình thành cục máu đông. Những cục máu đông có thể chuyển di đến não và bị mắc kẹt trong các mạch máu nhỏ, dẫn đến đột quỵ do thiếu máu cục bộ.

Bệnh van tim: Có thể là bẩm sinh hoặc có thể phát triển sau này trong cuộc sống. Bệnh van tim cũng có thể gây ra những đổi thay lưu lượng máu khắp cơ thể, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông và có khả năng dẫn đến đột quỵ thiếu máu cục bộ. Bệnh động mạch cảnh: huyết quản ở cổ là động mạch cảnh. Nếu động mạch cảnh hẹp hoặc tắc, có thể hình thành cục máu đông và chuyển di vào huyết mạch não. Có một số thủ thuật can thiệp có thể tu tạo các thất thường động mạch cảnh.

Khuyết tật tim bẩm sinh: Các khuyết tật tim phát hiện khi sinh có thể gây ra nhiều vấn đề khác nhau, bao gồm đột quỵ. Các khuyết tật về tim có thể bao gồm các mạch máu lạc chỗ, rò rỉ máu từ vùng này đến vùng khác, và các vấn đề phẫu thuật khác. Hầu hết các khuyết tật tim có thể được phát hiện và sửa chữa một cách an toàn ở độ tuổi rất trẻ.

Rối loạn chảy máu: Rối loạn chảy máu là một nhóm các bệnh không có khả năng hình thành cục máu đông hiệp. Điều này dẫn đến chảy máu quá mức và kéo dài trong bất kỳ bộ phận nào của thân, bao gồm não, thường xuất hiện sau một chấn thương. Chảy máu cũng có thể xảy ra một cách thiên nhiên.

Rối loạn đông máu: Khi đông máu là thất thường, nó có thể ảnh hưởng đến sự hình thành cục máu đông. Cục máu đông hình thành trong các mạch máu và phiêu lưu đến não hoặc ở nơi khác trong cơ thể.

Bệnh tự miễn: Một số rối loạn tự miễn nhiễm có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ bằng cách phát triển bệnh huyết mạch hoặc hình thành cục máu đông, như bệnh Lupus ban đỏ hệ thống.

Nhiễm trùng nặng: Nhiễm trùng có thể ảnh hưởng đến sự hình thành cục máu đông, mất nước và suy tim. Mối liên hệ giữa nhiễm trùng và đột quỵ được cho là do sự gia tăng tình trạng viêm, có thể làm cho đột quỵ dễ xảy ra hơn.

Phình động mạch não: Phình động mạch não là một huyết quản não có hình dạng thất thường, thường xuất hiện từ lúc sinh. Phình động mạch não có thể vỡ do biến động huyết áp mạnh hoặc bệnh nặng. Nếu bị phình động mạch não, tùy thuộc vào vị trí của chứng phình động mạch và sức khỏe tổng thể của bạn mà thầy thuốc sẽ chỉ định giải phẫu can thiệp.

Béo phì là một trong nhiều nguyên tố nguy cơ đột quỵ.

Béo phì: Béo phì đã được chứng minh là một nhân tố nguy cơ đột quỵ độc lập. Điều này có tức là những người béo phì dễ bị đột quỵ hơn so với những người không béo phì có chỉ số áp huyết, cholesterol, đường huyết tương đương.

Lối sống ít vận động: Thiếu hoạt động thể chất thường xuyên có thể làm tăng béo phì, cholesterol cao, tăng huyết áp và các bệnh tim làm tăng nguy cơ đột quỵ.

găng tay và biến đổi tâm cảnh: găng tay là xúc cảm có liên hệ đáng kể nhất với tăng nguy cơ đột quỵ do ảnh hưởng đối với lưu lượng máu, huyết áp và kích thích tố trong thân. Tuy nhiên, biến động tâm trạng, bao gồm trầm cảm và lo lắng, cũng liên tưởng đến đột quỵ.

Hút thuốc lá: Hút thuốc lá gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho lớp niêm mạc bên trong của các mạch máu khắp thân, trong đó có mạch não làm tăng nguy cơ đột quỵ. Tuy nhiên, thực tại đáng sửng sốt nhất là những thiệt hại nảy cho thân thể ưng chuẩn việc hút thuốc dần dần đảo ngược nếu ngưng xúc tiếp với thuốc lá.

TS. BS. Lê Thanh Hải

Thức giấc giữa khuya vì cảm nhận cơ thể đang bị ai đó sờ mó, người phụ nữ giật thót người khi thấy thứ khủng khiếp đang đứng bên giường

Sự việc xảy ra tại thị trấn Hoa Sĩ, huyện Giang Âm, đô thị Vô Tích, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc. Khoảng 3 giờ sáng ngày 25/8, cô Vương đang ngủ cùng con trai, còn chồng cô ngủ ở một phòng khác trong nhà.

Trong giấc ngủ, cô Vương mơ hồ cảm thấy có ai đang chạm và liếm cơ thể mình. Nghĩ là chồng mình đang thực hiện những hành động đó, cô mắng nhỏ: "Đồ tâm thần". Nhưng người kia vẫn không dừng lại. Cô mơ mòng tỉnh ngộ ra và giật bắn người khi thấy một gã đàn ông trần trụi lạ mặt đang đứng bên giường. Cô vội gọi chồng sang: "Chồng ơi, chồng ơi, qua đây nhanh lên, có người lạ!". Người đàn ông lạ mặt quay đầu bỏ chạy mà không nói lời nào.

Chồng cô Vương đang ngủ trên tầng 2 vội chạy xuống, chặn cửa trước. Nhưng kẻ lạ mặt lại thoát ra bằng cửa sau. Sau đó, cô Vương rà lại tài sản trong nhà nhưng không thấy mất mát gì.

Theo camera giám sát ở gần đó, gã đàn ông xuất hiện ở khu nhà mà cô Vương đang thuê vào lúc 3 giờ 40 phút ngày hôm đó. Hắn toàn thân trần trụi, đi chân trần, dạn dĩ thâm nhập vào nhà cô Vương mà không có bất kỳ chần chừ nào cả. Sau một thời kì ngắn điều tra, họ đã tìm thấy nghi phạm. Đó là một gã sống gần nhà nạn nhân, hắn họ Nam và đã từng là nghi phạm trong một vụ án hao hao.

Hình ảnh gã đàn ông trần truồng mở cửa vào nhà cô Vương do camera giám sát quay lại.

Đứng trước cảnh sát, hắn vẫn quanh không nhận tội, hắn nói bản thân đã uống quá nhiều trước đó nên không tỉnh táo và không nhớ gì cả. Tuy nhiên, cảnh sát kiên tâm chống chọi tư tưởng tới cùng, hắn đã dấn ý đồ cưỡng dâm cô Vương.

Ngày hôm đó, sau khi uống say, hắn đã cởi bỏ hết quần áo và đến nhà cô Vương. Thấy cửa không khóa, hắn đã bước thẳng đến giường cô và thực hành các hành vi thân mật như hôn, liếm thân thể đối phương.

Theo lời khai của nghi phạm, anh ta là người Hà Bắc, đến Giang Âm làm việc. Vì xa bạn gái quá lâu và trong lúc say xỉn không tỉnh ngủ, hắn mới nảy ra ý đồ xấu. Hiện tại, tên Nam đang bị cảnh sát tạm giam và sẽ xử lý theo quy định của luật pháp.

Nguồn: Sina

Giải đáp hàng ngày những thắc mắc về sức khỏe của bạn đọc

Mời độc giả theo dõi tư vấn trực tuyến cùng chuyên gia.

Coi chừng liệt mặt, méo miệng mùa lạnh

Bệnh không nguy hiểm đến tính mệnh, nhưng lại gây biến dạng khuôn mặt, ảnh hưởng đến khả năng lao động, giao tế hằng ngày, khó bộc lộ cảm xúc ở mặt, khó khăn trong ăn uống và quan trọng là ảnh hưởng thẩm mỹ khi giao tế của người bệnh.

duyên cớ do đâu?

Dây thần kinh mặt (dây VII) là dây tâm thần chi phối vận động cơ mặt và vùng cổ, thực hiện các động tác nhăn trán, nhắm mắt nhắm mũi, hỉnh mũi, cười, huýt gió, phồng má,... các biểu cảm cảm xúc tinh tế được bộc lộ qua từng thớ cơ nhỏ trên mặt đều được tâm thần này điều khiển. ngoại giả, dây thần kinh VII còn chi phối cơ vùng tai giữa can dự đến bộ phận thu nạp âm thanh và đảm nhiệm cảm nhận vị giác ở 2/3 trước lưỡi (vị mặn và ngọt là chính yếu).

Liệt mặt ngoại biên là bệnh lý thương tổn đường dẫn truyền ngoại biên của dây thần kinh VII, có 2 nhóm căn do chính:

Nguyên phát: Do mạch máu nuôi của dây tâm thần bị co thắt gây thiếu máu cục bộ, phù, chèn lấn dây thần kinh. Các trường hợp liệt tự phát thường tiến triển cấp tính có liên hệ đến yếu tố lạnh.

Thứ phát: Sau nhiễm siêu vi (thường gặp là Zona vùng hạch gối), chấn thương gây vỡ xương đá (vùng trong tai), u chèn ép, thương tổn tâm thần do đái tháo đường, các bệnh lý tự miễn, liệt dây VII xuất hiện khi thai trên 6 tháng (do phù, ứ trệ tuần hoàn tĩnh mạch và rối loạn chuyển hóa vitamin, tiên đoán tốt sau khi sinh).

Khi mắc liệt mặt, thường đột ngột thấy hai bên mặt mất cân đối, nửa mặt bên liệt bất động, mất nếp nhăn trán...

Cần phát hiện sớm

thể hiện của bệnh liệt dây thần số VII ngoại biên rất rõ ràng, ai cũng có thể phát hiện và nhận biết bệnh. Khi mắc, thường đột ngột thấy 2 bên mặt mất cân đối, nửa mặt bên liệt bất động, mất nếp nhăn trán. Mắt nhắm không kín, chân mày sụp xuống, rãnh mũi - má mờ, góc mép miệng bị sệ xuống. Bệnh nhân sẽ bị chảy dãi hoặc nước một góc miệng, người bệnh không làm được các động tác: phồng má, cười, chu môi, hỉnh mũi, nhăn trán,...

Nếu thấy những triệu chứng trên, người bệnh nên đến cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và điều trị hiệp, quan trọng hơn là phân biệt liệt mặt ngoại biên với dấu hiệu tổn thương thần kinh trung ương trong bệnh cảnh đột quỵ.

Đối tượng dễ mắc bệnh nhất là người bị suy giảm miễn nhiễm, người có thể trạng yếu, phụ nữ có thai, người ít luyện tập thể dục thể thao, ít xúc tiếp với môi trường bên ngoài, người có tiền sử hạ đường huyết, tăng áp huyết, áp huyết thấp, xơ vữa động mạch, người hay thức khuya khiến thân luôn mệt mỏi, sa sút tinh thần, sức đề kháng giảm, dễ cảm cúm..., đặc biệt những người hay uống bia rượu, thường đi sớm về khuya dễ bị nhiễm gió lạnh.

Điều trị thế nào?

hiện, các bệnh viện y học cựu truyền sử dụng phương pháp châm cứu, điếu ngải, bấm huyệt để điều trị bệnh liệt dây thần kinh số VII ngoại biên, thời kì điều trị từ 3-4 tuần, mức độ khỏi bệnh là trên 90% với những bệnh nhân được phát hiện sớm trong tuần trước tiên.

Còn những bệnh nhân đến bệnh viện điều trị muộn hơn, từ 3-4 tháng thì chức năng của các cơ vùng mặt khó hồi phục, việc điều trị chỉ đỡ được một phần, vẫn để lại di chứng như: méo miệng, mắt nhắm không kín, ăn uống còn rơi vãi, ảnh hưởng đến thẩm mỹ và giao dịch của người bệnh.

Nhiều người cho rằng, khi bị liệt mặt nếu không điều trị, liệt VII ngoại biên có thể tự khỏi điều này hoàn toàn sai lầm. Trên thực tại, có thể phục hồi tùy thuộc vào nguyên cớ gây tổn thương, đối với nhóm duyên do nguyên phát (thường do co huyết quản nuôi), liệt mặt ngoại biên có thể tự hồi phục kể cả khi chưa điều trị. Tuy nhiên, có rất nhiều trường hợp do thời kì co mạch quá lâu, dây thần kinh cần thời gian hồi phục, các cơ mặt bị mất sự chi phối trở thành trơ, nhão và dần chuyển co cứng.

nên, để phát hiện sớm nguyên nhân gây bệnh, loại trừ những nguyên cớ thứ phát nguy hiểm (như u chèn ép), người bệnh cần đến cơ sở y tế để được điều trị hăng hái, có phương pháp phục hồi vận động cơ vùng mặt là rất cấp thiết để trả lại nét mặt thiên nhiên và tự tin cho người bệnh.

Lời khuyên của bác sĩ

Để không bị liệt dây thần kinh số VII ngoại biên, cần nâng cao sức đề kháng của thân bằng cách tập thể dục thể thao thẳng tuột; ăn đủ dưỡng chất, tăng cường ăn rau xanh, trái cây chín, uống nước cam, nước chanh hoặc bổ sung vitamin C tổng hợp.

Khi đi ra ngoài, nên đeo khẩu trang giữ ấm trán, đầu, mặt, cổ để tránh tiếp xúc trực tiếp với gió lạnh; hạn chế ở ngoài trời lạnh khi nhiệt độ thấp và luôn giữ ấm thân thể; khi thức dậy, hãy ngồi lại giường một lúc trước khi ra ngoài.

Vào mùa lạnh, khi đang nằm trong chăn ấm hoặc ở trong nhà mà ra ngoài thì phải mặc thêm áo ấm, nên tắm nước ấm, trong phòng kín và tắm nhanh, tránh tắm nước lã và tuyệt đối không nên tắm khuya vì cơ thể rất dễ nhiễm lạnh.

Vào mùa nắng nóng, sử dụng quạt, máy lạnh nhưng không trực tiếp để luồng khí lạnh vào người, nhất là sau gáy.

Khi bị liệt mặt cần đến ngay các cơ sở y tế để được điều trị sớm, đồng thời cũng để chẩn đoán, loại trừ một số bệnh hiểm nguy khác cũng gây liệt mặt như: chấn thương sọ não, tai biến huyết quản não, u não...

ngoại giả, cần điều trị dứt điểm các chứng viêm nhiễm ở tai, mũi, họng và đội mũ bảo hiểm khi tham dự liên lạc ngừa chấn thương sọ não ở vùng ác vàng, xương chũm.

BS. Lê Thanh

Khoảnh khắc xót xa phản ánh hệ quả của biến đổi khí hậu: Băng tan, gấu Bắc Cực đói khát liều mình tìm cách săn cá voi trắng

Trong một tập của chương trình Seven Worlds One Planet do BBC One sản xuất, người xem đã được chứng kiến một khoảnh khắc vô cùng xót xa của các loài động vật, đánh dấu sự đổi thay trong chiến lược săn mồi của gấu Bắc Cực để có thể sinh tồn trong điều kiện môi trường ngày càng khác biệt do biến đổi khí hậu gây nên.

Không có băng che chở hay làm chỗ dựa, gấu Bắc Cực buộc phải đối mặt trực tiếp với con mồi to lớn và khó nhằn.

Một chú gấu Bắc Cực gầy gò đã bất chấp hiểm săn cá voi trắng tại vịnh Hudson, Canada và chấp thuận chia sẻ con mồi với đồng loại đói khát khác. Người dẫn chương trình, ông David Attenborough nhận xét: "Nhiệt độ tại Canada tăng nhanh hơn bất cứ nơi nào trên thế giới". Ông cho biết xưa nay gấu Bắc Cực dựa rất nhiều vào băng để săn mồi. Tuy nhiên, địa cầu nóng lên đã khiến lượng băng giảm đi đáng kể. Mùa hè càng ngày càng dài hơn, nóng hơn. Không có băng, những con gấu Bắc Cực bị đặt vào nguy cơ chết đói.

Vì đã quen với các chiến lược săn mồi lợi dụng băng, những con gấu có rất ít hy vọng đánh bại cá voi trắng khi ở dưới nước, cho dù cá voi có là loài vật bơi chậm và hiền từ đi chăng nữa. Đặc biệt là những con gấu trẻ, chưa có nhiều kinh nghiệm, cơ hội đánh bại cá voi của chúng trong điều kiện mênh mông nước hầu như rất ít, thậm chí có thể gây hiểm nguy.

Đối mặt với nguy cơ chết đói, những con gấu già dặn, lão luyện hơn buộc phải nghĩ ra phương pháp mới để săn mồi. Chúng lợi dụng thủy triều và những mỏm đá thay vì băng. Và để thành công, những kẻ săn mồi phải thực sự anh dũng, kiên nhẫn và biết nắm bắt cơ hội một cách xác thực.

Con gấu lợi dụng thủy triều và mỏm đá nhỏ để chờ dịp săn mồi.

Điển hình như một con gấu đực mà BBC One quay lại được. Nó đã đứng một cách khó khăn trên mỏm đá nhỏ và chờ rất lâu khi thủy triều dâng lên. Đàn cá voi trắng đang bơi lội phía dưới nhưng cơ hội của nó vẫn chưa đến. Sau khi quan sát và tính tình thời kì thật chính xác, nó lao mình xuống và tiếp cận một con cá thiếu cẩn trọng. Mọi hành động của nó phải thật gọn lẹ để không xảy ra hỗn chiến. May mắn, nó đã mau chóng không chế được con mồi và tha thật nhanh vào bờ ngay sau đó. Sau khi săn được, con gấu dũng cảm sẵn sàng san sớt thức ăn với những đồng loại đói khát khác mặc dầu chúng không phải vợ con hay anh em, ba má của nó.

Con gấu may mắn săn được mồi nhờ chớp đúng thời cơ.

Người dẫn chương trình nhận định đây là "một chiến lược sinh tồn đáng chú ý" của loài vật này. Các nhà làm phim cũng cho biết: "Hành vi săn mồi khác lạ này của gấu Bắc Cực chỉ có thể thấy duy nhất ở Bắc Mỹ bóng gió và chỉ trong vài năm trở lại đây" .

Họ cũng đưa ra lời cảnh tỉnh cho người xem: "Chúng ta càng ngày càng khiến hành tinh này thay đổi, các mùa trong năm ngày càng khó dự đoán. Liệu rằng động vật hoang dại ở Bắc Cực có thể thích ứng?"

Trong phần hậu trường ở cuối chương trình còn tiết lậu đội phim đã tiếp cận đàn cá voi trước đó, thậm chí họ còn hát cho chúng nghe để lôi cuốn sự để ý. Tuy nhiên, sau khi một trong những con cá voi bỏ mạng vì làm mồi cho con gấu, họ đã cảm thấy rất đau lòng. Một số người quay phim dìm: "Chúng tôi thật sự rất sốc khi chứng kiến tận mắt cảnh tượng đó. Chúng tôi thực sự yêu thích những con cá voi trắng này nên cảm thấy rất buồn khi chúng chết, nhưng đó chính là quy luật của thiên nhiên" .

Nguồn: Daily Mail, The Sun, BBC, National Geographic